413
G044
Dat leven sinte luthgards
Leven van Sinte Lutgart
14e eeuw
Hagiografie
Nederlands
Dioc. Luik
Hertogdom Brabant
Prinsbisdom Luik
INCIPIT
...ende was hem genomen al sijn goet/ Dies selfs uerd(ient) hi so wied noch doet...
EXPLICIT
...Dees maeght die god sus vtuercoes/ si moete voer ons bidden altoes/ dat ons god ter noet bi sta../ Amen dicant nvnc omnia....
Geslacht: M- Bio: kloosterling te Sint-Truiden of Tienen (?) (2de helft 14de eeuw) (Gysseling).-Status auteur (orde, functie): Franciscanen (OFM)
REDACTIE
Locatie:Sint-Truiden of Tienen (?) - Datering:einde 14de eeuw - Opdracht:in opdracht van een moniale van het Sint-Catherinaklooster te Nonnemielen (voordien (tot 1231) te Sint-Truiden), die hem vroeg een Nederlands leven van Sinte Christina te schrijven, waarschijnlijk ook Femine van Hoye (=Hoei)
OMVANG
ca. 3800 verzen bewaard
CONTEXT
/
INHOUD
Middelnederlandse vertaling van de Vita Lutgardis (?1182/+16 juni 1246) van Thomas van Cantimpré. Boeken 1 en 2 zijn een vrij trouwe bewerking, boek 3 is echter sterk verkort. Lutgart stamde uit een poortersfamilie te Sint-Truiden. Na een zorgeloze jeugd te hebben beleefd, werd ze benedictines om dan later de levensstaat van cisterciënzerin aan te nemen. De biograaf benadrukt dat zij gedurende haar religieus leven enorm veel mystieke belevingen genoot.
BRONNEN
INVLOED
MANUSCRIPTEN
Amsterdam, Universiteitsbibliotheek
VERTALINGEN
EDITIES
BORMANS (J.H.), 'Het Leven van sinte Lutgardis, een Dietsch gedicht, ten laetste van de tweede helft der XIVe eeuw, naer het oorspronkelijk handschrift van Broeder Geraert', De Dietsche Warande, 3 (1857) 3 (1857) 37-67, 132-165, 285-322; 4 (1858) 155-170, 267-302 (aparte overdruk: Amsterdam, 1858)
GYSSELING (M.), Corpus van Middelnederlandse teksten (tot en met het jaar 1300), II: Literaire handschriften, 6 Sinte Lutgart, Sinte Kerstine, Nederrijns moraalboek (Leiden, 1987) 3-103
REYPENS (L.) (red.), Lutgart-boek (Tielt, 1946) 31-32, 109 (fragment)
VAN MIERLO (J.), Geestelijke epiek der middeleeuwen (Brussel, 1939) 169-182 (fragment)
LITERATUUR
AXTERS (S.), Geschiedenis van de vroomheid in de Nederlanden, 2: De eeuw van Ruusbroec (Antwerpen, 1953) 123-124, 507
BIEMANS (J.A.A.M.), 'Lithografische facsimile's van twee Spiegel Historiael-fragmenten. Enkele opmerkingen over de vervaardiging en betrouwbaarheid van vroege steendruk-reprodukties van Middelnederlandse handschriften', in: E. Cockx-Indestege en F. Hendrickx, eds. Opstellen voor Dr. Jan Deschamps ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag, 1, Miscellanea Neerlandica, 1 (Leuven, 1987) 160-161
BORMANS (J.H.), 'Ontdekking, lotgevallen, nadere beschrijving en een paer uittreksels van 't Hs. bevattende de Ouddietsche berijming der levens van de H. Lutgardis en de H. Christina', in: De Middelaer, 1 (1840-1) 142-150
BORMANS (J.H.), 'Over de levensbeschrijvingen van Ste. Lutgardis en Christina. Derde artikel', in: De Middelaer, 3 (1842-3) 291-304
CEYSSENS (L.), 'Gérard de Saint-Trond', in Dictionnaire d'histoire et de géographie ecclésiastiques, 20 (Parijs, 1984) 793-794
CLAEYS (H.), Leven van Sinte Luitgarde patrones der Vlaamsche Tael-en Letterkunde (Pittem, 1900)
DE BRUIN (C.C.), Verwijs' Bloemlezing uit de Middelnederlandse Dichtkunst, 3 (Zutphen, 1958) 161-165
DE MAN (A.J.), 'Het leven van Sinte Lutgard door broeder Geraert: een verwaarloosde bewerking van Thomas Cantimpratensis' Vita Lutgardis', Ons Geestelijk Erf, 60 (1986) 125-147
DE MAN (A.J.), Het leven van de heilige Lutgart in de bewerking van broeder Geraert, Doctoraatsverhandeling (Utrecht, 1984)
DEBOUTTE (A.), BUSSELS (A.) en HENDRIX (G.), Sint Lutgart. Patrones van Vlaanderen. Tentoonstelling. Kataloog (Brugge, 1974) 43 nr. 11
DESCHAMPS (J.), Geschiedenis van de Middelnederlandse handschriften (Brussel, 1970)
DESCHAMPS (J.), Middelnederlandse handschriften uit Europese en Amerikaanse bibliotheken. Tentoonstelling ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van de koninklijke Zuidnederlandse maatschappij voor taal-en letterkunde en geschiedenis. Brussel, Koninklijke Bibliotheek Albert I, 24 okt-24 dec 1970, Catalogus (Leiden, 1972, 2de druk) 66-68, nr 18, pl. 12
DESCHAMPS (J.), Tentoonstelling van Middelnederlandse handschriften uit beide Limburgen. Catalogus (Hasselt, 1954) 47-49 nr. 66 of 67
GYSSELING (M.), Corpus van Middelnederlandse teksten (tot en met het jaar 1300), II: Literaire handschriften, 6 Sinte Lutgart, Sinte Kerstine, Nederrijns moraalboek (Leiden, 1987) xi-xix
HENDRIX (G.), 'Het Amsterdamse Leven van Lutgart als vertaling en een onvermoede getuige in de tekstevolutie van de Vita Lutgardis', Ons Geestelijk Erf, 61 (1987) 291-303
HENDRIX (G.), 'Kritiek van de attributie van Middelnederlandse teksten aan Willem van Affligem', in: Wetenschappelijke Tijdingen, 36 (1977) 145-158
HENDRIX (G.), Handschriften van de Vita Lutgardis en van vertalingen ervan in de volkstalen uit binnen-en buitenlands bezit. Een overzicht (Brugge, 1974) 17 nr. 12
Jan van Ruusbroec 1293-1381. Tentoonstelling ter gelegenheid van het zesde eeuwfeest van het overlijden van Jan van Ruusbroec, georganiseerd door het Comité-Jan van Ruusbroec 1981 in de Koninklijke Bibliotheek Albert I van 17 okt. tot 28 nov. 1981, Catalogi van tentoonstellingen georganiseerd in de Koninklijke Bibliotheek Albert I, C182 (Brussel, 1981) 20-21, nr. 5
JONGEN (L.), SPAANS (Y.), Leven van Lutgard (Hilversum, 1996) 24-26
KALFF (G.), 'Handschriften der Universiteitsbibliotheek te Amsterdam', in: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 9 (1890) 162-163
KALFF (G.), Geschiedenis der Nederlandsche Letterkunde, 1 (Groningen, 1906) 350
KING (M.H.), The Holy Women of Liège. A Bibliography (Toronto, 1999) 16-20
KNUVELDER (G.P.M.), Handboek tot de geschiedenis der Nederlandsche letterkunde, 1 ('s-Hertogenbosch, 1970 5de druk) 286-287
LIEFTINCK (G.I.), 'Middelnederlandse handschriften uit beide Limburgen. Vondsten en ontdekkingen-Het Lutgart-handschrift', TNTL, 72 (1954) 190
MENDES DA COSTA (M.B.), De handschriften der stedelijke bibliotheek met de latere aanwinsten, Bibliotheek der Universiteit van Amsterdam. Catalogus der handschriften, 2 (Amsterdam, 1902) 101 nr. 584
NIENABER (G.S.), GROVE (A.P.), Christina en Kristien (Kaapstad-Bloemfontein-Johannesburg, 1960)
REYPENS (L.), 'Lutgart', in Nationaal Biografisch Woordenboek, 2 (Brussel, 1966) 482-492
REYPENS (L.), 'Sint Lutgarts mystieke opgang', OGE, 20 (1946) 7
SCHIKAN (C.P.), 'Lutgart, Leven van', in G.T. van Bork en P.J. Verkruijsse (red.), De Nederlandse en Vlaamse auteurs van middeleeuwen tot heden met inbegrip van de Friese auteurs (Weesp, 1985) 364-365
SCHMITZ (W.), Het aandeel der minderbroeders in onze middeleeuwse literatuur (Nijmegen-Utrecht, 1936) 15-18
SERRURE (C.P.), '(Bericht over de ontdekking van een handschrift met het leven van de H. Lutgard en het leven van Christina de Wonderbare)', in: Kunst-en Letterblad, 1 (1840) 80
SPAHR (K.), 'Luitgard v. Tongern', in Lexikon für Theologie und Kirche, 6 (Freiburg, 1961 2de druk) 1202
STOOKER (K.), VERBEIJ (T.), Collecties op orde. Middelnederlandse handschriften uit kloosters en semi-religieuze gemeenschappen in de Nederlanden. 2 dln (Leuven, 1997) 928
TE WINKEL (J.), De ontwikkelingsgang der Nederlandsche letterkunde 1 (Haarlem, 1922-1927) 423-424
VAN MIERLO (J.), Beknopte Geschiedenis van de Oud-en Middelnederlandsche Letterkunde (Antwerpen, 1946 5de druk) 125
VAN MIERLO (J.), Geschiedenis van de Oud-en Middelnederlandsche Letterkunde (Antwerpen-Brussel-Leuven, 1928) 214
VAN OOSTROM (F.P.), De waarde van het boek (Amsterdam, (1994) 40095
VERCOUILLIE (J.), 'Saint-Trond (Girard de)', in BN, 21 (Brussel, 1911-3) 138
LINKS
Desiderata:
Naam van de Medewerker:
Marit Gypen
An-Katrien Hanselaer
Update:
2014-06-02 10:31:31
© The Narrative Sources from the Medieval Low Countries. De verhalende bronnen uit de Zuidelijke Nederlanden
(Brussel: Koninklijke Commissie voor Geschiedenis, sinds 2009). URL: www.narrative-sources.be (geraadpleegd op 23 februari 2026).